دیدبان ایران
“ایراننگار: تازهترین اخبار و تحلیلهای ایران و جهان”
دیدبان ایران
“ایراننگار: تازهترین اخبار و تحلیلهای ایران و جهان”جایگاه دلار آمریکا در معرض تهدید؛ زنگ خطر برای اقتصاد جهانی
به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از فایننشال تایمز، مدیران بانکها و صندوقهای سرمایهگذاری بینالمللی نسبت به تضعیف جایگاه دلار آمریکا بهعنوان پناهگاه امن سرمایهگذاری جهانی هشدار دادهاند. این هشدارها بهدنبال افزایش موانع تجاری و سیاستگذاریهای بیثبات در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ مطرح شده است.
در روزهای اخیر، ارزش دلار در برابر یورو به پایینترین سطح خود در سه سال گذشته رسید و روند نزولی آن ادامه دارد. این کاهش، پس از اعلام تعرفههای سنگین و متقابل علیه شرکای تجاری آمریکا از سوی ترامپ، شتاب بیشتری گرفته است. کارشناسان هشدار میدهند که تضعیف اعتماد جهانی به دلار ممکن است به تغییرات بنیادین در اقتصاد جهانی منجر شود.
باب میشل، مدیر سرمایهگذاری بانک جیپی مورگان، با اشاره به تغییرات اخیر گفت: «دلایل محکمی برای پایان استثناگرایی دلار وجود دارد.» دلار آمریکا طی دههها به دلیل ثبات اقتصاد این کشور، نقش ارز ذخیره جهانی را ایفا میکرد و آمریکا از این طریق با هزینه پایین، بدهیهای خود را تأمین مالی مینمود.
اما اکنون، سرمایهگذاران شاهد فروش همزمان سهام، اوراق قرضه و دلار آمریکا هستند؛ نشانهای از کاهش اعتماد به داراییهای آمریکایی. برت فلاسباخ، مدیر شرکت سرمایهگذاری آلمانی فلوسباخ فون اشتورخ، سیاستهای تجاری آشفته ترامپ را عاملی در تضعیف موقعیت آمریکا بهعنوان پناهگاه امن دانست.
همچنین، تحلیلگران تأکید دارند که افزایش ابهام در سیاستگذاریها، تهدید علیه استقلال فدرال رزرو، و تضعیف حاکمیت قانون میتواند جذابیت دلار را کاهش دهد و در بلندمدت، زمینه را برای شکلگیری یک نظام ارزی چندقطبی فراهم آورد؛ نظامی که در آن، ارزهایی مانند یورو نقش پررنگتری ایفا کنند.
در حالی که معمولاً تنشهای اقتصادی منجر به تقویت دلار میشود، ادامهدار بودن افت ارزش دلار و افزایش بازده اوراق بلندمدت، از نگاه تحلیلگران، بیشتر شبیه فرار سنتی سرمایه از داراییهای آمریکایی بهنظر میرسد.
این تحولات، زنگ خطری برای اقتصاد ایالات متحده و نقش دیرینه دلار در بازارهای جهانی است
حمله خونین در مهرستان؛ تنشهای امنیتی میان ایران و پاکستان تشدید شد
در پی حملهای مسلحانه در شهر مرزی مهرستان، واقع در استان سیستان و بلوچستان ایران، که به قتل وحشیانه هشت کارگر پاکستانی منجر شد، نخستوزیر پاکستان، شهباز شریف، این رویداد را بهشدت محکوم کرد و خواستار شناسایی و مجازات فوری عاملان این «جنایت هولناک» شد.
بر اساس گزارشها، شامگاه شنبه، افراد مسلح ناشناس وارد کارخانهای در مهرستان شدند، کارگران پاکستانی را که در حال استراحت بودند، با بستن دست و پای آنها، به رگبار بستند.
واکنشهای رسمی ایران و پاکستان
وزارت خارجه ایران روز یکشنبه ۲۴ فروردین این حمله را یک اقدام «تروریستی» خواند و اعلام کرد که جمهوری اسلامی «هیچ تلاشی را برای شناسایی عاملان و اجرای عدالت فروگذار نخواهد کرد». از سوی دیگر، سفارت ایران در پاکستان نیز با تأیید این حادثه، بر لزوم «اقدامات مشترک» برای مقابله با چنین خشونتهایی تأکید کرد.
گروههای مسئول و ابعاد منطقهای حادثه
دو گروه مسلح، «ارتش آزادیبخش بلوچستان» و «جیشالعدل»، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفتند. گروه نخست یکی از جنبشهای جداییطلب در پاکستان است که فعالیتهای مسلحانه آن عمدتاً علیه دولت مرکزی پاکستان انجام میشود. این گروه در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا قرار دارد. مقر اصلی آن در قندهار افغانستان واقع شده است.
از سوی دیگر، گروه جیشالعدل نیز که در خاک پاکستان مستقر است، سابقهای طولانی در حملات علیه نیروهای جمهوری اسلامی ایران دارد و مدعی است برای دفاع از حقوق اقلیت بلوچ فعالیت میکند.
زمینههای تنش و سوابق درگیری
حمله اخیر تنها یکی از چندین حادثه مشابه در سالهای گذشته است. در دیماه سال گذشته نیز ۹ شهروند پاکستانی در همین استان به قتل رسیدند. استان سیستان و بلوچستان، که مرز مشترک ایران با پاکستان را در بر میگیرد، همواره صحنه فعالیت گروههای مسلح و درگیریهای مرگبار بوده است.
تنشها میان تهران و اسلامآباد در سالهای اخیر افزایش یافته، بهگونهای که دو کشور بارها یکدیگر را متهم کردهاند به شبهنظامیان اجازه دادهاند از خاکشان برای انجام عملیات فرامرزی استفاده کنند.
چشمانداز روابط تهران–اسلامآباد
حمله اخیر در مهرستان بار دیگر شکنندگی وضعیت امنیتی در مناطق مرزی ایران و پاکستان را نمایان کرد و بر ضرورت همکاری جدیتر میان دو کشور برای مقابله با تهدیدات فرامرزی و گروههای تروریستی تأکید گذاشت. با وجود مواضع رسمی مشترک علیه تروریسم، سوءظن و اختلافات امنیتی، همچنان بر روابط دوجانبه سایه انداخته است
رئیسجمهور: دولت باید فضای سالم و رقابتی برای فعالیتهای فرهنگی فراهم کند
رئیسجمهور در دیدار با مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر لزوم استفاده از تمام ظرفیتهای انسانی کشور و عدم وجود محدودیتهای جناحی برای فعالیتهای فرهنگی تأکید کرد. وی همچنین به اهمیت ایجاد فضای سالم و رقابتی برای گروههایی که میتوانند به مردم خدمت کنند، اشاره کرد و از مسئولان خواست تا نگاههای تنگنظرانه را کنار بگذارند.
پزشکیان به انتقاد از نبود شفافیت در تولیدات فرهنگی، بهویژه در حوزه نشر پرداخت و گفت که در سیاستگذاری فرهنگی باید هدفگذاری دقیق و اثربخش صورت گیرد. وی بر لزوم توجه به تمامی اقشار جامعه، بهویژه آنهایی که کمتر دیده میشوند، تأکید کرد و بیان داشت که دولت باید بهدور از محدودیتهای ذهنی و جناحی، به تمامی مردم خدمت کند.
رئیسجمهور در ادامه بر لزوم توزیع عادلانه یارانهها تأکید کرد و اظهار داشت که توزیع ناعادلانه یارانهها مشکلاتی در کشور ایجاد کرده است که باید حل شود. وی همچنین به استفاده از ظرفیت مساجد در حل مشکلات اجتماعی و معیشتی مردم اشاره کرد و گفت که مساجد باید نقش مهمی در همبستگی اجتماعی ایفا کنند.
پزشکیان همچنین از مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در جلوگیری از ناترازیهای اجتماعی یاد کرد و تأکید کرد که این وزارتخانه باید در عمل نشان دهد که تغییراتی در جامعه ایجاد کرده است. وی همچنین از آمادگی دولت برای واگذاری مسئولیت به افراد شایسته برای حل مشکلات مردم خبر داد.
در این نشست، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز از تلاشهای رئیسجمهور برای تقویت فرهنگ کشور قدردانی کرد و خواستار احیای جایگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی سیاستگذاری فرهنگی کشور شد
مذاکرات مسقط؛ گل ایران به آمریکا در نبرد ارادهها
در ادامه مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده در مسقط، پایتخت عمان، تحلیلگران منطقهای و بینالمللی از جمله عبدالباری عطوان، تحلیلگر سرشناس جهان عرب و سردبیر روزنامه رای الیوم، از پیروزی آشکار ایران در “نبرد ارادهها” سخن میگویند.
عطوان در یادداشت تحلیلی خود تأکید کرده است که اصرار ایران بر غیرمستقیم بودن مذاکرات، نخستین ضربه سنگین به واشنگتن بوده است؛ چراکه آمریکا همواره ترجیح میداد مذاکرات مستقیم و علنی باشد. این موضع تهران، یادآور شوک ترامپ به نتانیاهو در جریان کنفرانس خبری سالهای گذشته بود که نشان از ابتکار عمل ایرانیها دارد.
دیپلماسی از موضع قدرت
مذاکرات از سوی ایران به ریاست عباس عراقچی، دیپلمات با سابقه و وزیر امور خارجه، هدایت میشود. تیم ایرانی با تکیه بر تجربه دیپلماسی پیشین، بهویژه در توافق 2025، هیچگونه عقبنشینی در برابر تهدیدهای دولت ترامپ نکرده و توانستهاند محدود شدن مذاکرات به موضوع هستهای را به عنوان شرط اصلی خود به طرف مقابل تحمیل کنند؛ بدون پذیرش ورود به پروندههایی همچون سامانههای موشکی، پهپادی یا روابط با گروههای مقاومت منطقهای.
شکست تهدیدهای ترامپ
عبدالباری عطوان معتقد است که بازگشت دولت ترامپ به راهکار دیپلماتیک، نتیجه عدم تأثیر تهدیدات نظامی بود. اعزام سه ناو هواپیمابر و بمبافکنهای استراتژیک به منطقه، نه تنها موجب عقبنشینی ایران نشد، بلکه واکنش محکم و آمادهباش نظامی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را به دنبال داشت. ارتش ایران در آن مقطع اعلام کرد که تمام پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه هدف قرار خواهند گرفت و تنگه هرمز بسته خواهد شد که در نتیجه آن صادرات نفت کشورهای عربی منطقه به جهان مختل میشود.
ایران از موضع بیاعتمادی، مذاکره میکند
تحلیل عطوان نشان میدهد که ایران هیچ اعتمادی به ترامپ ندارد؛ رئیسجمهوری که در سال ۲۰۱۸ بهصورت یکجانبه توافق هستهای را پاره کرد و از دید ایرانیها، عروسک اسرائیل در سیاستگذاریهای منطقهای است. همچنین ایران با دقت سیاستهای جهانی آمریکا را زیر نظر دارد؛ از شکست در جنگ اوکراین گرفته تا عقبنشینی از جنگ تجاری با چین.
تاکتیک «بله، اما»؛ ابزار موفق ایران
ترامپ که قصد دارد مذاکرات مسقط را در عرض دو ماه به نتیجه برساند، با تجربه تلخ مذاکرات وین که بیش از یک سال به درازا کشید و بدون نتیجه ماند، روبهروست. اما همان تاکتیک ایرانی «بله، اما» که باعث شد ایران در مذاکرات وین امتیازی ندهد، بار دیگر در مسقط تکرار میشود. در شرایطی که آمریکا با کسری بودجه 1.4 تریلیون دلاری و بدهی 42 تریلیون دلاری دست و پنجه نرم میکند، بعید به نظر میرسد بتواند امتیاز قابلتوجهی از ایران بگیرد.
حمایت متحدان و پیروزیهای محور مقاومت
از دیگر نقاط قوت ایران، پشتیبانی متحدان جهانیاش است؛ از جمله چین که با قدرت در برابر آمریکا ایستاده و تعرفههای تاریخی علیه کالاهای آمریکایی اعمال کرده است. ائتلاف بریکس نیز با طرح مقابله با دلار و سیستم سوئیفت، به ایران در تقابل با نفوذ مالی واشنگتن یاری میرساند.
در سطح منطقهای نیز، متحدان ایران در محور مقاومت فعال هستند. بهویژه یمنیها که علاوه بر مقابله با ناوهای آمریکایی، اراضی اشغالی همچون یافا و حیفا را هدف موشکها و پهپادهای خود قرار میدهند.
نتیجهگیری
یادداشت عبدالباری عطوان با این جمله تمام میشود: «کسی که آخر میخندد، بهتر میخندد». در حالیکه آمریکا در آغاز دوره جدید ترامپ تبدیل به مضحکه جهانی شده، ایران و متحدانش با هوشمندی از ضعف حریف بهرهبرداری میکنند. در این نبرد ارادهها، تا اینجای کار، ایران با دقت، قاطعیت و تاکتیک هوشمندانه توانسته زمین بازی را به نفع خود تغییر دهد.
سردار طلایینیک: آزادسازی قصرشیرین نماد هویت، امنیت و پیشرفت است
در سالروز آزادسازی شهرستان قصرشیرین از اشغال رژیم بعث عراق، سردار سرتیپ پاسدار رضا طلایینیک، معاون وزیر دفاع، به پیام روشنی که این روز برای مردم ایران دارد اشاره کرد. وی گفت: «روز قصرشیرین نماد هویت، امنیت، پیشرفت و معیشت ما است و این چهار مولفه پایه سعادت دنیوی و اخروی ما هستند.»
سردار طلایینیک همچنین در مراسم بزرگداشت آزادسازی قصرشیرین به مهمانان عراقی خوشآمد گفت و تصریح کرد که حضور آنان در این مراسم پیام روشنی دارد؛ پیامی مبنی بر این که ریشه جنگهای گذشته بین دو کشور، در نهایت به منافع و مطامع خارجی باز میگردد.
وی با اشاره به پیشرفتهای چشمگیر کشور در زمینه تجهیزات دفاعی، اظهار داشت که امروز نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از بالاترین رده تجهیزات دفاعی و پهپادی پیشرفته بهرهمند هستند. سردار طلایینیک همچنین به دستاوردهای صنعت دفاعی کشور اشاره کرد و افزود: «امروز بیش از 900 سامانه دفاعی و تسلیحاتی در ایران تولید میشود، در حالی که قبل از انقلاب تنها 31 تجهیزات ساده دفاعی در اختیار داشتیم.»
معاون وزیر دفاع با اشاره به رشد علمی کشور در سطح جهانی، بیان کرد که ایران با پشتکار جوانان خود در دانشگاهها توانسته است رتبه علمی خود را 40 پله افزایش دهد و به رتبه 16 جهانی برسد.
وی در پایان خواستههای مردم قصرشیرین برای پاکسازی مناطق آلوده به مین و توجه به مسائل کشاورزی و تجارت مرزی را برحق دانسته و اعلام کرد که دولت به این مسائل توجه خواهد داشت